2de ronde geeft (bijna altijd) gedonder
Wat je regelt met je nieuwe partner als je al kinderen hebt
Tijdens de tien jaar dat ik als financieel- en vermogensadviseur werkte voor een grootbank, zag ik het vaak voorkomen. Twee mensen vinden elkaar opnieuw nadat een eerdere relatie is stuk gelopen. Ze beginnen vol goede moed een nieuw leven samen, en regelen op papier… niks. Tot er iets gebeurt. Een overlijden, een ziekte, of het loopt toch stuk. En dan komt het gedonder, zeker bij een overlijden. Want welk geld is dan van wie? Wie heeft recht op wat? Heb je dat niet vastgelegd, dan wordt het al snel ingewikkeld en pijnlijk voor de personen die achter blijven.
Een nieuw samengesteld gezin natuurlijk een prachtig iets. Maar het is juridisch en financieel een stuk ingewikkelder dan een eerste relatie, en daar wordt veel te weinig over gepraat. In dit artikel loop ik langs wat je het beste regelt met je nieuwe partner als je al kinderen hebt uit een eerdere relatie. Helaas niet heel erg romantisch, wel slim. Want liefde regelt niet alles.
1. Leg vast hoe jullie samenleven
Samenwonen zonder iets op papier betekent juridisch: er is niks geregeld. Geen automatische rechten, geen automatisch erfrecht, niks. Veel mensen denken dat “we wonen al jaren samen” iets betekent, maar dat is niet zo.
Je hebt grofweg drie opties: samenwonen met een samenlevingscontract, een geregistreerd partnerschap, of trouwen. Het is goed om te weten dat je sinds 2018 niet meer standaard in gemeenschap van goederen trouwt maar in beperkte gemeenschap van goederen. Wat je vóór het huwelijk had, en wat je later erft of geschonken krijgt, blijft van jou. Wat je samen tijdens het huwelijk opbouwt, wordt gezamenlijk. Wil je daarvan afwijken, dan kan dat met huwelijkse voorwaarden.
Welke vorm bij jullie past, hangt af van je situatie. Maar kies bewust, laat je informeren in plaats van het op zijn beloop te laten.
2. Maak een testament (hier zit het meeste gedonder)
Dit is wat mij betreft echt het belangrijkste punt en tegelijk het punt dat de meeste mensen overslaan.
Twee dingen die je moet weten. Eén: jouw eigen kinderen zijn altijd je wettelijke erfgenamen. Twee: stiefkinderen erven níet automatisch van een stiefouder. Andersom dus ook niet.
Stel: je bent getrouwd en je overlijdt zonder testament. Dan geldt de wettelijke verdeling. Je kinderen en je partner zijn dan samen erfgenaam, ieder voor een gelijk deel. Maar je partner krijgt automatisch álle bezittingen in handen, en je eigen kinderen krijgen hun deel níet uitgekeerd. Zij krijgen een vordering op papier, hun zogenoemde kindsdeel, die ze in principe pas mogen opeisen als je partner óók overlijdt. Tot die tijd mag je partner het hele vermogen gebruiken.
En dan wordt het ongemakkelijk. Want als je partner later overlijdt, gaat díe erfenis naar de erfgenamen van je partner: de eigen kinderen van je partner, oftewel jouw stiefkinderen. Jouw kinderen houden alleen dat bedrag op papier, terwijl de rest, inclusief de groei van wat ooit jóuw vermogen was, terechtkomt bij de kinderen van je partner. En hertrouwt je partner, dan kan het zelfs nóg een andere kant op gaan. Zo belandt het geld dat jij voor jóuw kinderen bedoelde uiteindelijk bij iemand anders.
Zie je waar ik naartoe wil met het gedonder?
Daar bestaat een oplossing voor: een tweetrapstestament, ook wel een radartestament genoemd. Daarmee bescherm je je eigen kinderen, zodat hun deel uiteindelijk echt bij hén terechtkomt. Hoe je dit precies regelt, leg je vast bij een notaris. Het is geen leuk gesprek, maar het voorkomt het allergrootste gedonder.
Goed om te weten: de wet kent ook al een beperkte bescherming voor deze situatie, het zogenoemde wilsrecht. Daarmee kunnen je kinderen in bepaalde gevallen, bijvoorbeeld als je partner hertrouwt, alsnog spullen opeisen ter waarde van hun kindsdeel. Zo verdwijnt dat deel niet ongemerkt naar de stiefouder-kant. Het is een vangnet, geen complete oplossing. Wil je het echt goed regelen, dan blijft een testament de beste manier om dit te regelen en moet je dus een afspraak maken bij een notaris.
3. Regel de voogdij
Wie zorgt er voor je kinderen als jou iets overkomt? Als je dat niet zelf vastlegt, beslist uiteindelijk de rechter. En dat hoeft niet de uitkomst te zijn die jij zou willen.
Je kunt de voogdij vastleggen in je testament of in het gezagsregister bij de rechtbank. Bespreek het ook gewoon met de mensen die je op het oog hebt, zodat niemand voor verrassingen komt te staan.
4. Check wie je beschermt bij overlijden
Dit punt wordt in een tweede relatie vaak vergeten, en juist hier gaat het mis. Verzekeringen en pensioenen lopen soms nog op je oude situatie.
Heb je een overlijdensrisicoverzekering? Check wie er als begunstigde op staat. Het komt vaker voor dan je denkt dat daar nog je ex op staat, of dat je nieuwe partner er juist niet op staat. Bij samenwonen is je partner namelijk niet automatisch je begunstigde. Bepaal dus bewust wie je wilt beschermen: je nieuwe partner, je kinderen uit je eerdere relatie, of allebei.
En kijk naar je nabestaandenpensioen. Of je nieuwe partner daar recht op heeft, hangt af van je pensioenregeling en je samenlevingsvorm. Bij samenwonen moet je je partner soms zelf aanmelden bij het pensioenfonds. Doe je dat niet, dan staat je partner bij jouw overlijden met lege handen.
Denk daarbij verder dan alleen je huidige relatie. Uit elkaar gaan betekent namelijk niet dat je niks meer hoeft te regelen. Stel: jullie gaan uit elkaar en je bent voor een deel afhankelijk van kinderalimentatie. Overlijdt je ex-partner, dan valt die alimentatie weg, terwijl je nog steeds voor de kinderen moet zorgen. In zo’n situatie kan het slim zijn om een overlijdensrisicoverzekering af te sluiten op het leven van je ex. Komt hij of zij te overlijden, dan is er toch geld om voor de kinderen te blijven zorgen. Let op: hiervoor heb je wel de medewerking van je ex nodig, dus regel dit het liefst meteen bij de scheiding, bijvoorbeeld in het echtscheidingsconvenant.
5. Maak afspraken over geld en eigendom
Duidelijke afspraken en romantiek sluiten elkaar niet uit. Sterker nog, ze voorkomen discussie. En de vraag is: met wie krijg je die discussie als je niks vastlegt? Met je nieuwe partner als jullie onverhoopt uit elkaar gaan, en met je partner én je kinderen als er iets met je gebeurt. Precies de mensen die je het liefst buiten het gedonder houdt.
Spreek daarom af wie wat inbrengt en wie wat betaalt. Een handige opzet is vaak: een gezamenlijke rekening voor de gezamenlijke kosten, en daarnaast ieder een eigen rekening. Zo houd je overzicht en een stukje zelfstandigheid.
Kopen jullie samen een woning, maar brengt de een meer in dan de ander? Leg de eigendomsverhouding dan vast, bijvoorbeeld in de akte of in je samenlevingscontract. Doe je dat niet, dan kan dat bij een breuk of bij overlijden voor flinke discussie zorgen, precies op het verkeerde moment.
6. Denk aan de kinderen uit de vorige relatie
Hier komt vaak praktisch geld bij kijken. Is er kinderalimentatie afgesproken met je ex, en klopt die nog met de huidige situatie?
En let op een punt dat veel mensen niet weten: als je trouwt of een geregistreerd partnerschap aangaat, kun je tijdens dat huwelijk een onderhoudsplicht krijgen voor de stiefkinderen die tot je gezin horen. Dat is precies het soort ding dat je liever van tevoren weet dan achteraf ontdekt.
Maak daarnaast samen afspraken over hoe je de kosten van álle kinderen eerlijk verdeelt. Wat voelt rechtvaardig, en hoe voorkom je dat er een scheve verdeling ontstaat tussen “jouw” en “mijn” kinderen?
7. En als het dan toch misgaat
Niemand begint aan een nieuwe relatie met het idee dat het uitgaat. Maar je hebt het één keer meegemaakt, dus je weet: het kán. Leg daarom in je samenlevingscontract vast wat er gebeurt als jullie uit elkaar gaan. Wie houdt wat, hoe verdeel je de gezamenlijke spullen, wat met de woning.
Het voelt onromantisch om dit te bespreken als je net verliefd bent. Maar het is juist een teken van respect: je zorgt dat niemand, en zeker je kinderen niet, in de kou komt te staan als het misloopt.
Nog even kort
Een tweede ronde geeft gedonder als je niks regelt. Maar met een paar gesprekken en een bezoek aan de notaris voorkom je het grootste deel ervan. Leg vast hoe jullie samenleven, maak een testament dat je kinderen (of je nieuwe partner) beschermt, regel de voogdij, check je verzekeringen en pensioen, en wees helder over geld.
Niet omdat je geen vertrouwen hebt in je nieuwe liefde. Maar omdat jij wilt dat iedereen die je liefhebt goed beschermd is, wat er ook gebeurt. Dát is financieel sterk staan.
Disclaimer
Dit artikel is bedoeld als algemene, educatieve informatie en vormt geen persoonlijk financieel, fiscaal of juridisch advies. Regels rond erfrecht, huwelijksvermogen en pensioen zijn afhankelijk van je persoonlijke situatie en kunnen wijzigen. Laat afspraken over een testament, samenlevingscontract of huwelijkse voorwaarden altijd vastleggen door een notaris, en schakel waar nodig een erkende adviseur in.
Wij
werken
met
affiliate
links.
Deze pagina bevat affiliate links om deze content gratis aan jou te kunnen aanbieden. Mocht je op een van deze links klikken en iets bestellen, dan krijgen wij een commissie van de webshop. Dit kost jou niets extra’s, maar het zorgt er wel voor dat wij gratis content voor jou kunnen blijven maken.
