Wat is de Global Gender Gap Index? En waarom Nederland steeds verder zakt
Nederland zakt opnieuw op de wereldwijde ranglijst voor gendergelijkheid. In de Global Gender Gap Index van 2026 staan we op plek 46, drie plekken lager dan vorig jaar. Twee jaar geleden stonden we nog op plek 28. Maar wat is die Global Gender Gap Index eigenlijk? Hoe wordt hij gemeten? En wat zegt hij over jouw portemonnee?
In het kort
- De Global Gender Gap Index is een jaarlijkse ranglijst van het World Economic Forum. Hij meet hoe groot het verschil is tussen mannen en vrouwen, in 145 landen.
- Hij kijkt naar vier onderdelen: werk en geld, onderwijs, gezondheid en politiek.
- Nederland staat in 2026 op plek 46. Op onderwijs en gezondheid doen we het goed, maar op werk en geld (plek 77) en politiek (plek 38) blijven we achter. Sterker nog Nederland is veranderd van één van de voorlopers op het gebied van gendergelijkheid naar een achterblijver in Europa.
- In het huidige tempo duurt het wereldwijd nog 120 jaar voordat mannen en vrouwen gelijk staan.
- Het onderdeel werk en geld raakt jou het meest direct. Daar kun je zelf ook stappen in zetten.
Het nieuws kwam half september naar buiten, onder andere via de NOS. In dit artikel leg ik uit hoe de ranglijst werkt, waar Nederland staat, en waarom dat ook iets zegt over je eigen financiële positie.
Wat is de Global Gender Gap Index?
De Global Gender Gap Index is een ranglijst die het World Economic Forum (WEF) sinds 2006 elk jaar publiceert. Het WEF is een internationale organisatie, vooral bekend van de jaarlijkse bijeenkomst in Davos. Dit jaar verscheen de twintigste editie van de Global Gender Gap Index.
De index meet niet hoe goed het met vrouwen gaat, maar hoe groot het verschil is tussen mannen en vrouwen. Dat is een belangrijk verschil. Een land waar iedereen weinig verdient, maar mannen en vrouwen evenveel, scoort beter dan een rijk land waar vrouwen veel minder verdienen dan mannen.
Elk land krijgt een score tussen 0 en 100%. Die score laat zien hoeveel procent van de kloof tussen mannen en vrouwen al gedicht is. Een score van 100% betekent dat mannen en vrouw helemaal gelijk zijn aan elkaar.
Hoe wordt de Global Gender Gap Index gemeten?
De ranglijst kijkt naar vier onderdelen:
1. Werk en geld. Hoeveel vrouwen werken er? Verdienen ze hetzelfde voor hetzelfde werk? Hoeveel verdienen ze in totaal? En hoeveel vrouwen hebben een leidinggevende functie?
2. Onderwijs. Kunnen meisjes net zo goed lezen en schrijven als jongens, en gaan ze net zo vaak naar school en studeren?
3. Gezondheid. Worden er evenveel meisjes als jongens geboren, en leven vrouwen net zo lang gezond als mannen?
4. Politiek. Hoeveel vrouwen zitten er in het parlement en in het kabinet? En hoe lang heeft een land in de afgelopen vijftig jaar een vrouw als regeringsleider gehad?
Uit die vier scores komt één totaalscore. Op basis daarvan wordt de ranglijst opgesteld.
Hoe staat de wereld ervoor?
Wereldwijd is in 2026 69,2% van de kloof gedicht. Bij onderwijs (96,9%) en gezondheid (96,2%) zijn we er bijna. Bij werk en geld is dat 61,7%, en bij politiek maar 22,1%.
In het huidige tempo duurt het nog 120 jaar voordat mannen en vrouwen wereldwijd gelijk staan. Geen reden om moedeloos te worden, wel een reden om niet af te wachten.
IJsland staat al jaren bovenaan, gevolgd door Finland, Noorwegen, Namibië en het Verenigd Koninkrijk. Duitsland staat op plek 9.
Waar staat Nederland in de Global Gender Gap Index?
Nederland heeft 75% van de kloof gedicht en staat daarmee op plek 46. Dat is drie plekken lager dan vorig jaar en flink lager dan in 2024, toen we nog op plek 28 stonden. Tussen 2006 en 2016 stond Nederland bijna altijd in de top 15.
Onze score daalde licht, terwijl veel andere landen juist vooruitgingen. Zo zakken we steeds verder op de ranglijst.
Per onderdeel ziet het er zo uit:
| Onderdeel | Nederland in 2026 |
|---|---|
| Onderwijs | kloof gedicht (vrouwen zelfs vaker hoogopgeleid dan mannen) |
| Gezondheid | vrijwel gelijk |
| Werk en geld | plek 77 |
| Politiek | plek 38 |
Bij politiek gaat het onder andere om het aantal vrouwelijke ministers en dat aantal daalde. Ook heeft Nederland nog nooit een vrouwelijke minister-president gehad. Ook dat telt mee in de score.
Waarom scoort Nederland laag op werk en geld?
Plek 77 op werk en geld. Dat is lager dan je misschien zou verwachten van een rijk land als Nederland. Hoe kan dat?
Een belangrijke reden: in Nederland werken heel veel vrouwen in deeltijd. Dat heeft voordelen, maar het betekent ook dat vrouwen gemiddeld minder verdienen en minder pensioen opbouwen. Volgens het CBS verdiende in 2024 zo’n 70% van de vrouwen genoeg om zelf rond te komen, tegenover 83% van de mannen. En gepensioneerde vrouwen hebben gemiddeld zo’n 40% minder pensioen dan mannen.
Het gekke is: aan opleiding ligt het niet. Vrouwen in Nederland hebben zelfs vaker een hbo- of wo-diploma dan mannen (39,4% tegenover 37,0%). Toch is maar 29,4% van de managers een vrouw. Daarmee staan we op plek 21 van de 27 EU-landen. Op school halen we de mannen dus in, maar dat zie je in de top nog niet terug.
Daarnaast kijkt de index naar het aantal vrouwen in leidinggevende functies, en naar of vrouwen hetzelfde verdienen voor hetzelfde werk. Ook daar valt in Nederland nog winst te halen.
Henk Volberda, hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam en betrokken bij het Nederlandse deel van het onderzoek, pleit tegenover de NOS onder andere voor gratis kinderopvang en een langer zwangerschapsverlof, zoals in Scandinavische landen.
Wat betekent dit voor jou?
Een ranglijst voelt misschien ver van je bed. Maar het onderdeel werk en geld gaat eigenlijk gewoon over jouw salaris, jouw pensioen en jouw financiële onafhankelijkheid.
Je kunt de Global Gender Gap Index niet in je eentje veranderen. Wel kun je je eigen positie sterker maken. Drie dingen die je vandaag al kunt doen:
1. Weet wat je opbouwt. Kijk op mijnpensioenoverzicht.nl hoeveel pensioen je nu opbouwt. Ga je minder uren werken? Kijk dan ook wat dat voor later betekent.
2. Bouw iets op dat van jou is. Zet elke maand een vast bedrag opzij op je eigen rekening, ook als het klein is. Dat is precies het idee achter pay yourself first.
3. Praat erover. Met je partner, over wie hoeveel uur werkt en wat dat betekent voor later. En met vriendinnen, over salaris. Waarom praten over geld zo lastig voelt, lees je in mijn artikel over praten over geld.
Gelijkheid begint ook bij je eigen geld
De Global Gender Gap Index laat zien dat als het op gender gelijkheid aankomt er in Nederland nog een heleboel werk te doen is. Dat is jammer, maar ook een duidelijk signaal: gelijkheid komt niet vanzelf. En elke vrouw die grip krijgt op haar eigen geld, maakt die kloof een beetje kleiner.
Disclaimer
Dit artikel is informatief en educatief van aard en vormt geen persoonlijk financieel of beleggingsadvies. Maak keuzes die passen bij jouw situatie en je financiële plan, en schakel waar nodig een erkende adviseur in.
Wij
werken
met
affiliate
links.
Deze pagina bevat affiliate links om deze content gratis aan jou te kunnen aanbieden. Mocht je op een van deze links klikken en iets bestellen, dan krijgen wij een commissie van de webshop. Dit kost jou niets extra’s, maar het zorgt er wel voor dat wij gratis content voor jou kunnen blijven maken.
