Wat is inflatie? De sluipmoordenaar van je spaarrekening
Je koopt precies hetzelfde als vorig jaar en toch staat er een hoger bedrag op je kassabon. Ik merk het vooral in de supermarkt. Niet normaal wat ik moet aftikken als ik kijk naar wat er in mijn winkelmandje ligt.
Dat is inflatie, en het is een woord dat ik regelmatig gebruik in mijn artikelen. Daarom leg ik hier een keer rustig uit wat inflatie is, hoe het gemeten wordt en waarom het cijfer op het nieuws vaak anders voelt dan wat jij in de winkel merkt.
Wil je meteen weten wat het met je spaargeld doet? Dan kun je via de inhoudsopgave hierboven doorklikken naar het laatste stuk.
Wat is inflatie precies?
Inflatie is de gemiddelde stijging van prijzen over een jaar gemeten. Is de inflatie 3 procent, dan kost een kar boodschappen wat vorig jaar op dat zelfde moment nog €100 kostte, nu €103.
Je kunt het ook omdraaien, en dan wordt het wat mij betreft interessanter. Het is niet zozeer dat de prijzen stijgen, maar dat je geld minder waard wordt. Met diezelfde €100 euro koop je nu minder dan een jaar geleden. Daarom noemen ze het ook wel geldontwaarding. Je €100 van vorig jaar is nu €97.
Hoe wordt inflatie gemeten?
Het CBS (Centraal bureau voor de statistiek) houdt een denkbeeldig mandje bij met alles wat een gemiddeld huishouden koopt. Dus niet alleen boodschappen, maar ook huur, benzine, kleding en verzekeringspremies. Dat mandje heet de consumentenprijsindex, meestal afgekort tot CPI.
Elke maand kijkt het CBS wat dat mandje kost vergeleken met dezelfde maand een jaar eerder. Dat percentage is wat we “de inflatie” noemen.
Let op dat het een vergelijking met vorig jaar is, en niet met vorige maand. Als je hoort dat de inflatie is gedaald, betekent dat dus niet dat de prijzen dalen. Het betekent alleen dat ze minder hard stijgen dan daarvoor.
Je komt soms ook de afkorting HICP tegen. Dat is dezelfde meting, maar dan volgens Europese afspraken zodat je landen kunt vergelijken. Het verschil voor Nederland is dat de HICP de kosten van het wonen in je eigen huis niet meetelt, en de CPI wel.
Hoe hoog is de inflatie nu?
In juli 2026 was de inflatie 3,1 procent volgens de eerste raming van het CBS, tegenover 2,9 procent in juni. Dat is nog een schatting op basis van onvolledige gegevens, want de definitieve cijfers volgen later.
Ter vergelijking: in 2022 kwam de inflatie uit op ongeveer 10 procent. Dat was het jaar waarin je energierekening ineens verdubbelde.
Waarom 2 procent het streefgetal is
De Europese Centrale Bank mikt op een inflatie van 2 procent per jaar. Dat klinkt gek, want waarom zou je überhaupt willen dat dingen duurder worden?
Het antwoord zit in wat er gebeurt als prijzen gaan dalen. Dat heet deflatie, en het klinkt aantrekkelijk, maar als iedereen weet dat alles volgend jaar goedkoper is, stelt iedereen zijn aankopen uit. Bedrijven verkopen minder, gaan mensen ontslaan, en dan valt de boel stil. Een beetje inflatie houdt de economie in beweging.
Waarom het cijfer anders voelt dan jouw kassabon
Dit is het stuk dat ik het belangrijkst vind. Dat CBS-cijfer gaat over een gemiddeld mandje, en dat van jou ziet er anders uit.
Rijd je veel auto, dan raakt een stijging van de brandstofprijzen jou veel harder dan iemand die op de fiets naar het werk gaat. Zit je in een koopwoning met een rente die je tien jaar geleden hebt vastgezet, dan merk je iets heel anders dan iemand die net een huurhuis heeft gevonden. En heb je kinderen, dan weeg je de prijs van luiers en sportclubs zwaarder mee dan het gemiddelde huishouden.
Dus als je denkt dat je veel meer merkt dan die 3 procent, dan heb je waarschijnlijk gelijk voor jouw situatie. Het cijfer is een gemiddelde, geen persoonlijke meting.
Wat inflatie doet met je spaargeld
Inflatie werkt door op alles wat je niet uitgeeft. Bij 3 procent inflatie kun je over een jaar met 1000 euro nog ongeveer voor 970 euro kopen, ook al staat er gewoon 1000 euro op je rekening
Krijg je rente op dat geld, dan groeit het bedrag wel, maar de vraag is of het harder groeit dan de prijzen. Ligt de rente lager dan de inflatie, dan zie je je saldo stijgen terwijl je er onder de streep minder voor koopt.
Dat is de kern van inflatie. In een volgend artikel ga ik in op wat je daar zelf mee kunt.
Disclaimer
Dit artikel is bedoeld als algemene informatie en niet als persoonlijk financieel advies. Jouw situatie is uniek. Cijfers zijn gebaseerd op de informatie zoals bekend op 5 augustus 2026 en kunnen wijzigen.
